Mahathira Mohamada - Filmy, zdjęcia i biografia

Link do szybkiego kopiowania

Udostępnij w mediach społecznościowych

Popularny

Profesjonalny

Więcej opcji

Mahathir bin Mohamad (Jawi: محاضير بن محمد; ur. 10 lipca 1925) to malezyjski polityk, autor i lekarz, który był czwartym i siódmym premierem Malezji. Sprawował tę funkcję od 1981 do 2003, a później od 2018 do 2020 przez łącznie 24 lata, co czyni go najdłużej urzędującym premierem w kraju. Zanim został premierem, pełnił funkcję wicepremiera i innych stanowisk w rządzie. Był posłem do parlamentu z okręgu Langkawi od 2018 do 2022, Kubang Pasu od 1974 do 2004 i Kota Star Selatan od 1964 do 1969. Jego kariera polityczna trwała ponad 75 lat, od przyłączenia się do protestów sprzeciwiających się polityce obywatelstwa dla osób niebędących Malajami w Unii Malajskiej w latach czterdziestych XX wieku do utworzenia koalicji Gerakan Tanah Air w 2022.

Urodzony i wychowany w Alor Setar w Kedah Mahathir osiągał sukcesy w szkole i został lekarzem. Zanim w 1964 r. wszedł do parlamentu Malezji, zaczął działać w Organizacji Narodowej Zjednoczonych Malajów (UMNO). Służył przez jedną kadencję, zanim stracił mandat, po czym pokłócił się z premierem Tunku Abdulem Rahmanem i został wydalony z UMNO. W 1970 roku wydał książkę Dylemat Malajski. Kiedy Abdul Rahman zrezygnował, Mahathir ponownie wszedł do UMNO i parlamentu, po czym awansował na stanowisko ministra edukacji od 1974 do 1978 oraz ministra handlu i przemysłu od 1978 do 1981. Został wicepremierem w 1976 r., a następnie został zaprzysiężony na premiera w 1981 r., zastępując Husseina Onna.

Podczas pierwszej kadencji Mahathira Malezja przeszła modernizację i wzrost gospodarczy, a jego rząd zainicjował zakrojoną na szeroką skalę prywatyzację przemysłu i serię odważnych projektów infrastrukturalnych. Mahathir był dominującą postacią polityczną, wygrywając pięć kolejnych wyborów powszechnych i odpierając kilku rywali o przywództwo UMNO. Scentralizował władzę, podważając niezależność sądów i wspierając poprawkę do konstytucji mającą na celu zniesienie immunitetu prawnego członków rodziny królewskiej. Kontynuował politykę pro-bumiputera i nadzorował stosunkowo szybkie ożywienie Malezji po azjatyckim kryzysie finansowym w 1997 roku. W 1987 r. w ramach operacji Lalang zatrzymywał różnych działaczy i osobistości religijnych, a w 1998 r. kazał aresztować swojego zastępcę Anwara Ibrahima. Jego historia autorytaryzmu i ograniczania swobód obywatelskich nadwyrężyła stosunki z Zachodem. Jako premier był zwolennikiem azjatyckich wartości i modeli rozwoju, szczególnie widoczny w świecie muzułmańskim.

Mahathir nieoczekiwanie ustąpił ze stanowiska w 2003 r., pozostał jednak wpływowy politycznie i krytycznie odnosił się do swoich następców. Odszedł z UMNO w związku ze skandalem korupcyjnym 1MDB w 2016 r., dołączył do BERSATU i poprowadził opozycyjną koalicję Pakatan Harapan do zwycięstwa w wyborach powszechnych w 2018 r. Podczas drugiej kadencji premiera zobowiązał się do zbadania skandalu 1MDB, zwalczania korupcji i cięć wydatków na duże projekty infrastrukturalne. Zapewnił także ułaskawienie i uwolnienie Anwara Ibrahima. Mahathir złożył rezygnację w 2020 roku w obliczu kryzysu politycznego. Mimo utraty mandatu poselskiego w wyborach powszechnych w 2022 r. pozostał aktywny politycznie i kilkakrotnie zmieniał przynależność partyjną.

Poglądy polityczne Mahathira zmieniły się w ciągu jego życia i są kształtowane przez jego malajski nacjonalizm i islamskie przekonania religijne.