Biografia
Marcel Azzola (10 lipca 1927-21 stycznia 2019) był francuskim akordeonistą.
Występował m.in. ze Stanem Getzem i Jacques’em Brelem. Słynny wers „Chauffe, Marcel!” („Heat up, Marcel”) w piosence Brela „Vésoul” nawiązuje do Azzoli, która podczas nagrania grała na akordeonie.
Marcel Azzola urodził się w Paryżu w 1927 r. w rodzinie Włochów: jego ojciec Giuseppe (budowniczy, 1896–1978) i matka Angelina (1901–2002) pochodzili z Bergamo. Marcel miał dwie starsze i dwie młodsze siostry. Jego rodzice przenieśli się do Francji w 1922 roku.
Jego ojciec dyrygował orkiestrą mandolinową we Włoszech, a Marcel, podobnie jak dwie jego siostry, nauczył się grać na skrzypcach. Po roku porzucił instrument. Zaczął grać na akordeonie w 1936 roku, po zapoznaniu się z orkiestrą akordeonową Pantina. Sześć miesięcy później rozpoczął naukę u Paula Saive, który był nauczycielem muzyki Jo Privat. Wkrótce potem Azzola zaczął brać lekcje u Attilio Bonhommiego. Towarzyszył Bonhommi podczas koncertów jazzowych, najpierw jako perkusista, a później jako akordeonista.
W wieku 11 lat i tuż po ukończeniu szkoły podstawowej Azzola został zawodowym akordeonistą. Początkowo grał w Aveugles de Pantin, ale wkrótce przeszedł do „Orchestre de l'Amicale Accordéoniste de l'Humanité”, orkiestry politycznie lewicowej. W 1939 roku zdobył pierwszą nagrodę w kategorii juniorów na Concours de Suresnes. Kiedy wybuchła druga wojna światowa, Azzolasowie przenieśli się z Bonhommi do Draillant we francuskich Alpach. W Pantin pozostał tylko jego ojciec Giuseppe. Po roku rodzina wróciła do Paryża, a Azzola zaczął brać lekcje u Médarda Ferrero. Jednocześnie pracował jako wewnętrzny akordeonista w wielu barach w Paryżu. W 1943 roku opuścił Ferrero i studiował u Jacques’a Mendla, aż Mendel, który był Żydem, uciekł z Paryża w nieudanej próbie ukrycia się przed nazistami. Azzola zaprzyjaźnił się także z Geo Dalym, wówczas jeszcze akordeonistą, ale później przede wszystkim wibrafonistą. Daly zapoznał go ze współczesnym amerykańskim jazzem; większość edukacji Azzoli do tego momentu skupiała się na muzyce klasycznej oraz francuskiej musette i chanson.
Po wyzwoleniu w 1944 r. Azzola kontynuował pracę w wielu barach i organizacjach, w tym w amerykańskiej siedzibie Czerwonego Krzyża we Francji. Sam nauczył się grać na bandoneonie. W 1946 roku przez sześć miesięcy podróżował po Niemczech, aby grać dla amerykańskich żołnierzy.
W latach pięćdziesiątych nagrał swoje pierwsze piosenki dla Barclay Records i rozpoczął współpracę z największymi nazwiskami francuskiej pieśni, w tym z Jacquesem Brelem, Barbarą, Yvesem Montandem, Borisem Vianem, Edith Piaf, Gilbertem Bécaud i Juliette Gréco. Grał także z europejskimi muzykami jazzowymi Stéphane Grappelli i Toots Thielemans. Zagrał w niektórych ścieżkach dźwiękowych, a jego muzykę można usłyszeć w wielu filmach Jacques'a Tati, w tym w Mon Oncle.
Przez ponad 20 lat uczył muzyki w Ecole de Musique d'Orsay. Został mianowany dowódcą (najwyższą rangą) w Ordre des Arts et des Lettres.
Azzola poślubił Jacqueline, która zmarła młodo. Mieli jedną córkę. Marcel zmarł w styczniu 2019 roku w Villennes-sur-Seine, gdzie mieszkał z muzykką Liną Bossati.
Źródło: Artykuł „Marcel Azzola” z Wikipedii w języku angielskim, na licencji CC-BY-SA 3.0.
