Biografia
Norbert Glanzberg (12 października 1910 w Rohatynie w Austro-Węgrzech - 25 lutego 2001 w Paryżu) był francuskim kompozytorem urodzonym w Galicji. Kompozytor muzyki filmowej i piosenek, zasłynął także kilkoma słynnymi piosenkami Édith Piaf.
Mając dwadzieścia kilka lat mieszkał w Niemczech, gdzie rozpoczął karierę od muzyki do filmów dla takich reżyserów, jak Billy Wilder i Max Ophüls. Kiedy w 1933 r. do władzy doszedł tam reżim nazistowski, jako Żyd uciekł do Paryża, gdzie występował w nocnych klubach pod okiem takich liderów zespołów, jak Django Reinhardt, i tam po raz pierwszy spotkał Piafa.
W latach 1939–1945 koncertował z Piaf, pisząc wiele jej piosenek i akompaniując jej na fortepianie, gdy śpiewała. Przez wiele lat byli kochankami, a Piaf niejednokrotnie uratował mu życie, ukrywając go zarówno przed francuską policją z Vichy, która pomagała nazistom w łapaniu Żydów do deportacji, jak i później przed samymi nazistowskimi okupantami.
Po wojnie kontynuował pisanie muzyki do filmów francuskich oraz komponowanie muzyki klasycznej, na którą składały się dzieła i pieśni z Berlina oraz klasyka romantyczna. Pod koniec swojej kariery napisał w 1985 roku koncert na dwa fortepiany, inspirowany powieściami Izaaka Bashevisa Singera.
Norbert Glanzberg urodził się w żydowskiej rodzinie w Rohatynie w Galicji, w monarchii austro-węgierskiej, królewskiej i cesarskiej. Jego pierwotne imię brzmiało Nathan, po przybyciu do Niemiec zmieniono je na Norbert.
W 1911 roku jego rodzina przeniosła się do Würzburga w Bawarii, gdzie Norbert otrzymał od matki pierwszą harmonijkę ustną, co zrodziło pytanie: „Dlaczego muzyka się śmieje, dlaczego muzyka płacze?” W 1922 rozpoczął naukę w Konserwatorium w Würzburgu już jako pasjonat, a w 1929 został mianowany dyrygentem-asystentem w Aix-la-Chapelle, gdzie poznał Bélę Bartóka i Albana Berga.
Zatrudniony przez UFA (Universum Film AG) jako kompozytor w 1930 roku, 21-letni Glanzberg napisał muzykę do niemieckiej komedii Billy'ego Wildera Niewłaściwy mąż oraz do komedii Maxa Ophülsa Cod Liver Oil is Preferred. Pisał także partytury do muzyki operowej i był dyrektorem muzycznym koncertów w 1930 roku, m.in. tancerki Ellen Von Frankenberg. Kiedy w 1933 r. w Niemczech do władzy doszedł reżim nazistowski, Joseph Goebbels określił Glanzberga w gazecie NSDAP „Der Angriff” jako zdegenerowanego artystę żydowskiego. Następnie Glanzberg udał się na wygnanie do Paryża.
W 1935 roku poznał w Paryżu innego emigranta, gitarzystę i lidera zespołu Django Reinhardta i został jego pianistą, gdy jego zespół grał w paryskich klubach. Zagrali wieczorem, kiedy Edith Piaf po raz pierwszy wystąpiła przed publicznością, po tym, jak menadżer klubu usłyszał jej śpiew na ulicy i namówił ją do wystąpienia na scenie. Potężny głos Piafa wywarł wrażenie na Glanzbergu, pisze biografka Carolyn Burke.
W latach przedwojennych występował i komponował pieśni w salach koncertowych Paryża. W 1938 roku poznał francuską piosenkarkę Lily Gauty i napisał dla niej Le bonheur est entré dans mon cœur (Szczęście weszło do mojego serca). Akompaniował także śpiewakom występującym w pokazach kolekcji mody. ...
Źródło: Artykuł „Norbert Glanzberg” z Wikipedii w języku angielskim, na licencji CC-BY-SA 3.0.
