Biografia
Fidel Alejandro Castro Ruz (13 sierpnia 1926 - 25 listopada 2016) był kubańskim rewolucjonistą i politykiem, który był premierem Kuby od 1959 do 1976 i prezydentem od 1976 do 2008. Ideologicznie marksistowsko-leninowski i kubański nacjonalista, był także pierwszym sekretarzem Komunistycznej Partii Kuby od 1961 do 2011. Pod jego rządami administracji Kuba stała się jednopartyjnym państwem komunistycznym; znacjonalizowano przemysł i biznes, a w całym społeczeństwie wprowadzono reformy państwowo-socjalistyczne.
Urodzony w Birán w Oriente, jako syn bogatego hiszpańskiego rolnika, Castro przyjął idee lewicowe i antyimperialistyczne podczas studiów prawniczych na Uniwersytecie w Hawanie. Po wzięciu udziału w buntach przeciwko prawicowym rządom Republiki Dominikany i Kolumbii zaplanował obalenie kubańskiego prezydenta Fulgencio Batisty, rozpoczynając nieudany atak na koszary w Moncada w 1953 r. Po roku więzienia Castro udał się do Meksyku, gdzie wraz ze swoim bratem Raúlem Castro i Ernesto „Che” Guevarą założył grupę rewolucyjną Ruch 26 Lipca. Wracając na Kubę, Castro odegrał kluczową rolę w rewolucji kubańskiej, przewodząc Ruchowi w wojnie partyzanckiej przeciwko siłom Batisty z Sierra Maestra. Po obaleniu Batisty w 1959 r. Castro objął władzę militarną i polityczną jako premier Kuby. Stany Zjednoczone sprzeciwiły się rządowi Castro i bezskutecznie próbowały go usunąć poprzez zabójstwo, blokadę gospodarczą i kontrrewolucję, w tym inwazję w Zatoce Świń w 1961 r. Przeciwstawiając się tym zagrożeniom, Castro sprzymierzył się ze Związkiem Radzieckim i pozwolił Sowietom na rozmieszczenie broni nuklearnej na Kubie, co doprowadziło do kryzysu kubańskiego – najważniejszego wydarzenia zimnej wojny – w 1962 r.
Przyjmując marksistowsko-leninowski model rozwoju, Castro przekształcił Kubę w jednopartyjne państwo socjalistyczne pod rządami Partii Komunistycznej, pierwsze na półkuli zachodniej. Polityce wprowadzającej centralne planowanie gospodarcze oraz rozszerzającej opiekę zdrowotną i oświatę towarzyszyła państwowa kontrola prasy i tłumienie wewnętrznego sprzeciwu. Za granicą Castro wspierał antyimperialistyczne grupy rewolucyjne, wspierając ustanowienie rządów marksistowskich w Chile, Nikaragui i Grenadzie, a także wysyłając wojska na pomoc sojusznikom w Jom Kippur, Ogaden i wojnie domowej w Angoli. Działania te, w połączeniu z przywództwem Castro w Ruchu Państw Niezaangażowanych w latach 1979–1983 i medycznym internacjonalizmem Kuby, zwiększyły pozycję Kuby na arenie światowej. Po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r. Castro poprowadził Kubę przez kryzys gospodarczy „okresu specjalnego”, przyjmując idee ekologiczne i antyglobalistyczne. W pierwszej dekadzie XXI wieku Castro zawarł sojusze w ramach „różowego przypływu” Ameryki Łacińskiej – mianowicie z Wenezuelą Hugo Cháveza – i utworzył Boliwariański Sojusz dla Ameryk. W 2006 roku Castro przekazał swoje obowiązki wiceprezydentowi Raúlowi Castro, który w 2008 roku został wybrany na prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe. Powyższy opis pochodzi z artykułu w Wikipedii Fidel Castro, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów w Wikipedii.
